Baw się dobrze – klocki w bibliotece [artykuł i nagranie webinarium]

„Gdy spotykają się książki z klockami, wyobraźnia sięga gwiazd”
Paweł Dobrzelecki

Współczesne biblioteki już dawno przestały pełnić funkcję miejsca służącego tylko do wypożyczania książek, obecnie są przestrzeniami do wspólnego spędzania czasu, zabawy, nauki i rozwoju. Co ważne bibliotekarki i bibliotekarze starają się nadążać za ciągle zmieniającymi się potrzebami lokalnych społeczności, i dlatego wprowadzają do oferty bibliotek coraz to ciekawsze zajęcia czy innowacyjne rozwiązania. Jednym z pomysłów, który zyskuje coraz więcej zwolenników, jest prowadzenie zajęć z użyciem klocków Lego. W artykule pokażę, jakie korzyści wynikają z włączenia zajęć z tymi popularnymi klockami do oferty bibliotek, zaprezentuję jak wykorzystać klocki jako narzędzie do promocji czytelnictwa oraz udowodnię, że takie zajęcia mogą przyciągnąć do biblioteki nowych użytkowników.

O co chodzi z tymi klockami?

Jako zdeklarowany AFOL (adult fan of Lego), czyli „dorosły fan lego” uważam, że klocki Lego to coś więcej niż tylko świetna zabawka — to także potężne narzędzie edukacyjne i rozwojowe, a umiejętnie ich wykorzystanie sprzyja rozwijaniu wielu umiejętności, zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Przede wszystkim te popularne klocki pobudzają kreatywność i rozwijają wyobraźnię – dzieci mogą tworzyć niemal wszystko, co sobie wymarzą, a to z kolei sprzyja ich twórczemu myśleniu. Układanie klocków pomaga również w rozwijaniu spostrzegawczości oraz zdolności manualnych, ucząc precyzyjnego dopasowywania elementów i rozwijając koordynację ręka-oko. Dzieci, budując/bawiąc się, ćwiczą swoją koncentrację uwagi, co wspiera ich wszechstronny rozwój. Dodatkowo klocki zapewniają świetną rozrywkę i mogą być wspaniałą okazją do wspólnego spędzania czasu z rodziną lub przyjaciółmi. Jeśli budujemy na zajęciach w grupie, taka zabawa rozwija umiejętności współpracy i komunikacji z innymi, a wspólne tworzenie planów budowy uczy planowania i logicznego myślenia. Dzieci, korzystając z instrukcji, uczą się przestrzegania reguł, co jest ważne zarówno w zabawie, jak i w życiu. Klocki mogą również wprowadzać element współzawodnictwa i zdrowej rywalizacji, ucząc, jak wygrywać i przegrywać z szacunkiem do siebie i innych. Poprzez tworzenie różnych wymyślonych budowli, zabawa klockami pomaga dzieciom poznawać świat i tworzyć własne historie, co z kolei rozwija ich narracyjne myślenie oraz ciekawość.

Dlaczego więc Lego w bibliotece ? Bo wykorzystanie klocków właśnie w bibliotece przynosi jej wiele korzyści, przede wszystkim poszerza ofertę zajęć, przyciągając zarówno dzieci, jak i osoby starsze. Dzięki organizacji warsztatów z Lego biblioteka może oferować nowoczesne i atrakcyjne zajęcia, co zmienia jej wizerunek z miejsca skupionego wyłącznie na książkach na przestrzeń otwartą na kreatywność i innowacyjne formy spędzania czasu. To, co najważniejsze, dobrze zaplanowane zajęcia z klockami mogą stać się narzędziem promocji czytelnictwa – zwłaszcza skierowanym do dzieci, które nie lubią czytać, każda bibliotekarka i każdy bibliotekarz zdaje sobie sprawę z trudności zachęcenia takich dzieci do czytania (czytanie z reguły kojarzy im się z obowiązkiem szkolnym, a nie z czymś przyjemnym) dlatego warto połączyć tę aktywność z klockami, tak aby czytany tekst był pretekstem do wspólnego budowania, takie ujęcia tematu pozwala na dotarcie z ofertą zajęć do dzieci, które nie traktują czytania jako atrakcyjnej formy spędzania czasu. Komunikat: przyjdź będziemy budować z Lego, jest atrakcyjniejszy dla dziecka, niż przyjdź będziemy głośno czytać.

Warto wprowadzić stałe zajęcia z klockami, co niewątpliwie pomoże nam w budowaniu społeczności wokół biblioteki, ponieważ warsztaty czy konkursy z klockami sprzyjają interakcjom między uczestnikami oraz ich zaangażowaniu w życie biblioteki. Ważnym aspektem jest również wyrównanie szans, oryginalne klocki są kosztowne, a biblioteka, udostępniając je publicznie, daje możliwość dzieciom z różnych środowisk korzystania z wartościowej i rozwijającej zabawki, tym samym wyrównując szanse w dostępie do edukacyjnych zasobów. Ponadto obecność stałej oferty zajęć z klockami w bibliotece tworzy jej obraz jako instytucji, która podąża za trendami i jest otwarta na nowe formy rozwoju, a to z kolei przyciąga nową grupę użytkowników, w tym całe rodziny.

Czytaj i buduj

Najważniejszym celem każdej biblioteki powinna być szeroko rozumiana promocja czytelnictwa, klocki Lego mogą być używane w tym celu na wiele sposobów. Na przykład, można organizować warsztaty, podczas których dzieci budują postacie lub sceny z ulubionych książek, komiksów czy baśni. To nie tylko zachęca do czytania, ale także pomaga w zrozumieniu i interpretacji tekstu. W swojej bibliotece prowadzę stałe zajęcia „Czytaj i Buduj” to wyjątkowa propozycja, która łączy czytanie z kreatywną zabawą klockami Lego. Każde spotkanie rozpoczynamy od wspólnego czytania wybranej książki lub opowiadania. Ta część zajęć jest kluczowa, ponieważ historia staje się inspiracją do dalszych działań. Po zakończeniu czytania, dzieci przechodzą do budowania – zadaniem uczestników jest stworzenie z klocków konstrukcji, która nawiązuje do przeczytanego tekstu. To bibliotekarz „zadaje” motyw przewodni może to być scena z książki, postacie, przedmioty lub własne, twórcze interpretacje, bądź zakończenie przeczytanej historii. Ważnym elementem zajęć jest prezentacja prac. Każde dziecko ma okazję opowiedzieć, co zbudowało, dlaczego wybrało taki motyw oraz jak jego konstrukcja łączy się z przeczytaną książką. To nie tylko rozwija umiejętności komunikacyjne i pewność siebie, ale także pobudza wyobraźnię i wzmacnia umiejętność analizowania treści literackich w nowatorski sposób. Zajęcia „Czytaj i Buduj” to doskonałe połączenie głośnego czytania, rozwijania kreatywności oraz wspólnej zabawy, która angażuje dzieci na wielu poziomach.

Wykorzystanie klocków Lego w bibliotekach to doskonały sposób na promocję czytelnictwa połączonego z zabawą, a przy okazji rozwijanie umiejętności społecznych i emocjonalnych. Dzięki kreatywnym programom i warsztatom biblioteki mogą stać się bardziej atrakcyjnymi i otwartymi miejscami, które odpowiadają na potrzeby lokalnych społeczności. Klocki Lego, jako narzędzie wielofunkcyjne i uniwersalne, mogą odegrać kluczową rolę w nowoczesnej ofercie biblioteki, przyciągając użytkowników w każdym wieku i wspierając ich rozwój na różnych poziomach.

Nagranie webinarium towarzyszącego artykułowi