Od zawsze bibliotekarze zastanawiają się, jak animować czytelnictwo i jak tworzyć przestrzeń do szeroko rozumianych działań, które nie tylko zachęcą do sięgania po książki, ale także sprawią, że biblioteka stanie się miejscem, do którego chce się wracać. Niezależnie od tego, czy mówimy o bibliotece publicznej, pedagogicznej czy szkolnej, pytania pozostają podobne: jak przyciągnąć odbiorców, jak utrzymać ich zainteresowanie i jak sprawić, by książka nie była jedynie obowiązkiem, lecz naturalnym elementem codziennego życia dorosłych, młodzieży i dzieci.
Realizowane w wielu bibliotekach działania czytelnicze mają różny zasięg; od inicjatyw lokalnych po projekty międzynarodowe. Choć różnią się skalą, formą i grupą odbiorców, łączy je wspólny sposób myślenia o czytelnictwie: jako o procesie opartym na relacji i systematyczności.
Biblioteka Pedagogiczna Wojewódzkiego Ośrodka Metodycznego w Gorzowie Wlkp. na przestrzeni lat działa aktywnie tworząc programy i projekty angażujące społeczność wokół książki, czytelnictwa i biblioteki. Prezentowane autorskie pomysły mogą posłużyć jako inspiracja do działania na rzecz szeroko rozumianego rozwoju czytelnictwa np. własnego środowiska lokalnego.
Na poziomie międzynarodowymrealizowana była akcja „Przerwa na czytanie” – bicie rekordu w czytaniu na przerwie, która odbyła się dotychczas w ośmiu edycjach. Projekt ten, oparty na prostym i czytelnym pomyśle, angażuje szkoły, biblioteki i instytucje polonijne z różnych krajów, pokazując, że wspólne czytanie może stać się uniwersalnym doświadczeniem. Dokładnie 10 lat temu w 2016 r. odbyła się pierwsza edycja gorzowskiego jednodniowego czytania w ogólnopolskim Tygodniu Bibliotek i polegała na tym by w ciągu wszystkich przerw szkolnych jak najwięcej osób uczniów, nauczycieli, zaproszonych gości i innych osób czytało. Z roku na rok akcja ewoluowała, z małej regionalnej stała się międzynarodową. W ośmiu edycjach akcji wzięło udział prawie 2 miliony osób z Polski i świata. Dzięki akcji to biblioteka staje się centrum życia szkoły. Przerwa integruje społeczność wokół wspólnego celu jakim jest pobicie rekordu szkolnego ale i całej akcji, daje uczniom poczucie przynależności i pokazuje, że książka może być źródłem zabawy, przyjemności, a nie tylko przykrym obowiązkiem.
Zasięg ogólnopolskimają m.in. inicjatywy takie jak „Czytanie na drugie śniadanie” całoroczny program czytelniczy, który wpisuje głośne czytanie w codzienny rytm dnia żłobka i przedszkola oraz dzieci z klas 0 w szkołach podstawowych oraz „Literackie Wyzwania LEGO”, realizowane ze względu na pandemię w formule online, łączące literaturę z działaniami kreatywnymi z wykorzystaniem klocków LEGO. Comiesięczne wyzwania (24) były publikowane na specjalnie utworzonej grupie dedykowanej temu działaniu, co umożliwiało udział dzieci i nauczycieli z całej Polski oraz wymianę inspiracji i efektów pracy. Inspiracją do układania była przeczytana książka czy np. wiersz.
Na poziomie wojewódzkim(lubuskim) realizowany był projekt edukacyjny „Zaczytany ogród przedszkolaka”, w którym czytelnictwo zostało połączone z aktywnościami przyrodniczymi i doświadczaniem świata poprzez działanie, ruch i obserwację. Jest to przykład działania, które łączy pasję i pracę. Partnerem projektu było Wydawnictwo Kropka i PNOS Ożarów Mazowiecki. Udział w niej wzięło 30 placówek, które miały do wykonania comiesięczne zadania. Zgłoszona placówka, która zakwalifikowała się do projektu otrzymała pakiet: 6 opakowań nasion (kwiatów, ziół, warzyw) ufundowanych przez PNOS Ożarów Mazowiecki oraz 2 książki: Kirsten Bradley To nadal pestka, Felicita Sala Przepisy z balkonu i ogrodu, ufundowanych przez Wydawnictwo Kropka, na ich podstawie realizowało cele projektu jakim było promowanie czytelnictwa, rozwój postaw proekologicznych, propagowanie zdrowego odżywiania.
Szczególne miejsce zajmują także inicjatywy regionalne, realizowane w Gorzowie Wielkopolskim. Należą do nich m.in. pięcioletnia działalność Klubu Czytających Rodzin „Przystanek Czytankowo” . Jest to działanie Fundacji ABCXXI Cała Polska czyta dzieciom, Rodzinne Czytanie. Przez 5 lat działalności skupiał regularnie około 30 rodzin i zorganizował ponad 50 spotkań czytelniczo-warsztatowych, w których uczestniczyło łącznie około 1500 osób. Spotkania łączyły literaturę dziecięcą z działaniami artystycznymi, ruchowymi, teatralnymi i przyrodniczymi, tworząc doświadczenie wspólnoty i współuczestnictwa. Działania klubu opierały się na wartościach bliskości, dialogu i równego uczestnictwa dziecka i dorosłego w kulturze.
Aktywność czytelnicza gorzowskich Klubów Czytający Rodzin została zbadana. Cel badań było zdobycie wiedzy na temat roli gorzowskich Klubów Czytających Rodzin na kształtowanie kultury czytelniczej.
Kolejnymi działaniami są roczne projekty czytelnicze „O!czytana rodzina” oraz „Wyjątkowy plecak pierwszoklasisty”, skierowane do dzieci i ich rodzin, budujące czytelnicze relacje w przestrzeni domowej i szkolnej, a także wspierające adaptację szkolną. Dzięki tym projektom wyrównujemy szanse edukacyjne poprzez zapewnienie rodzinom równego dostępu do książek oraz budujemy dobre nawyki czytelnicze oraz wzmacniamy więzi rodzinne.
O!czytana rodzina skierowana jest do przedszkoli, nauczycieli i rodzin dzieci w wieku przedszkolnym. W 3 edycjach wzięło udział ponad 600 rodzin. Co roku biorą udział dwa nowe przedszkola, które otrzymują na grupę plecak z 6 książkami, w tym 5 dla dzieci i jedną dla dorosłego. Projekt jest możliwy dzięki sponsorom i współpracy z Wydawnictwem Mamania, które podarowało książki i Zespołem Szkół Kreowania Wizerunku w Gorzowie Wlkp., które uszyło plecaki.
Wyjątkowy plecak pierwszoklasisty to projekt całoroczny, skierowany tym razem do uczniów klas I SP, ich rodzin oraz nauczycieli, oparty jest na podstawie książki Patricii Karst “Niewidzialna nić i wyjątkowy plecak” i realizowany jest we współpracy z Wydawnictwem Mamania. Jego zadaniem jest dzięki literaturze wspierać uczniów w adaptacji szkolnej, rozwijać nawyk czytania i wzmacniać więź z rodziną. W pierwszej pilotażowej edycji bierze udział 7 klas pierwszych z 7 gorzowskich szkół. Oprócz czytania uczniowie przynoszą różnorodne przedmioty wspierające ich w szkole, uzupełniają dzienniki wyjątkowego ucznia i dobrze się bawią poznając ciekawe książki. Efekty projektu poznamy w maju.
Tablica narracyjna i filcowe opowiadanie historii
Jesteśmy prekursorami wprowadzania i upowszechniania w Polsce nowych form opowiadania historii w pracy bibliotecznej. Od kilku lat konsekwentnie propagujemy innowacyjne metody narracyjne, które dopiero zaczynają pojawiać się w polskim środowisku bibliotekarzy i edukatorów, a na świecie są znane i stosowane od dawna. Jedną z takich metod jest opowiadanie historii z wykorzystaniem tablicy narracyjnej, nazywanej również tablicą opowieści, z filcowymi elementami, wykorzystywane w ramach zajęć typu Storytime. Jako jedni z pierwszych w Polsce zaczęliśmy świadomie stosować to narzędzie w pracy bibliotecznej oraz promować je jako pełnoprawną technikę animacji czytelnictwa.
Metoda ta polega na budowaniu opowieści przy pomocy tablicy narracyjnej oraz ruchomych filcowych elementów, takich jak postacie, symbole czy przedmioty znane z książki, które ilustrują czytaną lub opowiadaną historię. Elementy są stopniowo dokładane, przestawiane lub zdejmowane z tablicy, co pozwala dzieciom śledzić przebieg opowieści w sposób widoczny i dynamiczny. Całość często uzupełniana jest rytmem, piosenką i ruchem, co dodatkowo wzmacnia zaangażowanie najmłodszych odbiorców.
Tablica narracyjna pełni istotną rolę we wspieraniu wczesnej nauki czytania i rozumienia tekstu. Dzieci uczą się logicznej sekwencji zdarzeń, dostrzegania związków przyczynowo skutkowych oraz rozwijają słownictwo i kompetencje językowe. Wielozmysłowy charakter tej metody sprzyja lepszemu zapamiętywaniu treści i budowaniu pozytywnych skojarzeń z książką.
Istotnym atutem tablicy opowieści jest jej inkluzywność. Umożliwia ona aktywny udział dzieci o różnych potrzebach edukacyjnych, które mogą nie tylko słuchać historii, ale także współtworzyć ją poprzez dokładanie elementów, przewidywanie kolejnych wydarzeń czy opowiadanie fragmentów własnymi słowami. W pracy bibliotecznej Storytime z tablicą narracyjną staje się czymś więcej niż formą prezentacji tekstu. To przestrzeń wspólnego doświadczania opowieści, dialogu i zabawy, w której książka jest punktem wyjścia do aktywnego uczestnictwa, a nie jedynie biernego odbioru treści.
Projekty bez budżetu są możliwe?
To pytanie bardzo często pojawia się w rozmowach bibliotekarzy, szczególnie tych pracujących w bibliotekach pedagogicznych czy szkolnych. Wiele instytucji boryka się z ograniczonymi możliwościami finansowania działań czytelniczych, a dostęp do zewnętrznych źródeł wsparcia bywa mocno ograniczony. W przeciwieństwie do bibliotek publicznych, które mogą wnioskować o środki m.in. w programach Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, biblioteki pedagogiczne często muszą opierać swoje inicjatywy na własnych zasobach: kadrowych, organizacyjnych i pomysłowych.
Czy w takiej sytuacji realizowanie projektów jest w ogóle możliwe?
Z perspektywy praktyki – TAK, choć wymaga to zmiany sposobu myślenia o projektach.
Brak budżetu nie oznacza braku możliwości. Oznacza konieczność odejścia od działań kosztownych, jednorazowych i nastawionych na efekt „wow” na rzecz projektów prostych, skalowalnych i osadzonych w codzienności i potrzebach odbiorców.
Metoda małych kroków
To właśnie w takich warunkach szczególnie dobrze sprawdza się metoda małych kroków – zaczynanie od niewielkich działań, które można zrealizować własnymi siłami, bez zewnętrznego finansowania.
W praktyce projekty bez budżetu opierają się na tym, co biblioteka już posiada: przestrzeni, książkach, relacjach z nauczycielami, uczniami i rodzinami, a przede wszystkim – na czasie, zaangażowaniu i konsekwencji bibliotekarzy. Często wykorzystują także potencjał współpracy: z lokalnymi instytucjami, szkołami, wydawnictwami czy drobnymi przedsiębiorcami, którzy mogą wesprzeć działania materiałowo, rzeczowo i finansowo.
Co ważne, projekty realizowane bez budżetu bardzo często okazują się trwalsze niż te finansowane grantowo. Nie są ograniczone ramami czasowymi programu, nie wymagają rozbudowanej sprawozdawczości i mogą rozwijać się organicznie – w odpowiedzi na potrzeby odbiorców. Ich siłą nie są środki finansowe, lecz relacje, systematyczność i sens, jaki niosą dla uczestników.
Doświadczenie pokazuje, że to właśnie takie działania – proste, dostępne i powtarzalne – najczęściej budują realne zaangażowanie i długofalowy efekt czytelniczy. Budżet może być wsparciem, ale nie jest warunkiem koniecznym. Fundamentem pozostaje pomysł, uważność na odbiorców i gotowość do działania w ramach realnych możliwości instytucji.
Kluczowe pytania przed startem projektu
Zanim rozpoczniesz jakiekolwiek działanie, warto na chwilę się zatrzymać i przemyśleć cztery fundamentalne kwestie. To one stanowią podstawę skutecznego planowania każdej akcji czytelniczej – niezależnie od jej skali, budżetu czy formy realizacji.
1. Do kogo kierujesz swoje działania?
Precyzyjne określenie grupy odbiorców pozwala uniknąć projektów „dla wszystkich”, które w praktyce nie trafiają do nikogo. Inaczej planuje się działania dla przedszkolaków, inaczej dla młodzieży, rodzin czy nauczycieli.
2. Jak długo ma trwać projekt?
Czy będzie to jednorazowe wydarzenie, cykl spotkań, projekt miesięczny, czy całoroczne działanie? Określenie ram czasowych pomaga dopasować skalę działań do realnych możliwości organizatora i zapobiega przeciążeniu zespołu. Dobrze zaplanowany czas trwania zwiększa szansę na systematyczność i kontynuację.
3. Jaki jest cel projektu?
Cel powinien być jasny i możliwy do zrealizowania. Czy chodzi o zwiększenie liczby odwiedzin w bibliotece, zachęcenie do wspólnego czytania w domu, aktywizację nauczycieli, czy budowanie relacji z rodzinami? Świadome określenie celu pozwala ocenić później, czy projekt rzeczywiście spełnił swoje zadanie.
4. Co ma zostać po zakończeniu działań?
To pytanie często bywa pomijane, a jest jednym z najważniejszych. Czy po projekcie zostanie nawyk, relacja, pozytywne wspomnienie, gotowość do dalszego działania? Akcja czytelnicza nie kończy się w dniu jej zamknięcia – jej prawdziwy efekt ujawnia się dopiero później.
Formuła sukcesu: 3xP
Wiele działań czytelniczych kończy się na dobrych chęciach. Są książki, jest przestrzeń, czasem nawet entuzjazm – a mimo to efekt bywa krótkotrwały lub niewidoczny. Z doświadczenia wynika jednak, że skuteczne projekty, niezależnie od skali i budżetu, opierają się na prostej, ale konsekwentnie realizowanej formule: 3xP – Pomysł, Projekt, Promocja.
Pomysł to punkt wyjścia. Nie musi być nowatorski ani spektakularny, ale powinien być czytelny i dopasowany do odbiorców. Dobry pomysł wyrasta z obserwacji: z tego, jak funkcjonują użytkownicy biblioteki, jakie mają potrzeby, jak wygląda ich codzienność. To na tym etapie decyduje się, czy działanie ma sens i potencjał do rozwoju.
Projekt to uporządkowanie pomysłu w realnych ramach. Określenie celu, czasu trwania, zasad udziału i sposobu realizacji. Dobrze zaprojektowana akcja czytelnicza jest prosta, zrozumiała i możliwa do powielenia. Projekt nie powinien komplikować udziału ani generować zbędnych barier, bowiem im prostsza struktura, tym większa szansa na zaangażowanie.
Promocja to element często niedoceniany, a kluczowy dla powodzenia działań. Nawet najlepszy projekt nie zadziała, jeśli nikt o nim nie usłyszy. Promocja nie oznacza kosztownych kampanii – może opierać się na relacjach, mediach społecznościowych, bezpośrednich rozmowach, mailingu czy współpracy z lokalnymi mediami. Ważne jest, by informacja była jasna, powtarzalna i obecna tam, gdzie są odbiorcy.
Dopiero połączenie tych trzech elementów sprawia, że działanie czytelnicze ma szansę zaistnieć, rozwinąć się i przynieść realny efekt. Brak któregoś z „P” zwykle powoduje, że projekt pozostaje niezauważony, niedokończony lub szybko wygasa. Formuła 3xP porządkuje myślenie i pomaga przejść od idei do działania.
Łącz swoje pasje z czytelnictwem
Jednym z najprostszych, a jednocześnie najbardziej skutecznych sposobów animowania czytelnictwa jest łączenie książek z innymi obszarami zainteresowań, zarówno własnych, jak i odbiorców działań. Czytanie nie musi funkcjonować w oderwaniu od codziennego życia. Wręcz przeciwnie, najlepiej działa wtedy, gdy staje się naturalnym elementem tego, co już lubimy robić. W praktyce oznacza to odejście od myślenia o książce jako celu samego w sobie, a potraktowanie jej jako punktu wyjścia do działania. Czytelnictwo może spotykać się z ogrodnictwem, gotowaniem, szyciem, majsterkowaniem, sportem czy aktywnością na świeżym powietrzu. Książka staje się wtedy pretekstem do rozmowy, wspólnego działania, doświadczenia i bycia razem. Takie podejście obniża próg wejścia – szczególnie dla osób, które nie identyfikują się jako „czytelnicy”. Łączenie pasji z czytaniem pozwala dotrzeć do tych, którzy normalnie nie przyszliby na spotkanie stricte literackie, ale chętnie wezmą udział w warsztatach, projekcie czy wydarzeniu tematycznym. Literatura przestaje być obowiązkiem, a zaczyna towarzyszyć działaniu. Co istotne, to rozwiązanie nie wymaga dużych nakładów finansowych. Wykorzystuje zasoby, które już są dostępne: wiedzę, umiejętności i zainteresowania prowadzących oraz uczestników. Dzięki temu działania stają się autentyczne, spójne i łatwe do kontynuowania. Łączenie pasji z czytelnictwem to także sposób na budowanie relacji. Wspólne działania sprzyjają rozmowie, wymianie doświadczeń i poczuciu wspólnoty. A właśnie w takich warunkach książka ma szansę stać się naturalnym towarzyszem codzienności, a nie narzuconym obowiązkiem.
Angażowanie rodzin = systematyczność
Angażowanie rodzin w działania czytelnicze rzadko przynosi natychmiastowe efekty. To proces, który wymaga czasu, cierpliwości i konsekwencji. Wbrew obawom, nie chodzi o spektakularne wydarzenia ani o masową frekwencję od pierwszego spotkania, lecz o budowanie stałej obecności i poczucia relacji i wspólnoty wokół biblioteki i książki.
Pierwsze działania skierowane do rodzin często mają kameralny charakter. Zdarza się, że na początku uczestniczą w nich głównie osoby już znane: współpracownicy, znajomi, członkowie rodzin. I to jest naturalny etap rozwoju projektu. Zaufanie do inicjatywy nie buduje się jednorazowym wydarzeniem, ale regularnością i przewidywalnością.
Kluczowym elementem okazuje się systematyczność. Stały rytm spotkań pozwala uczestnikom wpisać je w kalendarz i potraktować jako coś trwałego. Regularność daje poczucie ciągłości i sprawia, że działania nie znikają po jednym sezonie. Istotne znaczenie ma także konsekwentna komunikacja. Wydarzenia zapowiadane z wyprzedzeniem, obecność w mediach społecznościowych, informacje w lokalnych mediach czy mailing do osób, które już raz wzięły udział w spotkaniu. Wszystko to wzmacnia poczucie, że projekt żyje i rozwija się, także we współudziale rodzin. Równie ważne jest pokazywanie relacji z wydarzeń: zdjęć i krótkich podsumowań, oraz celebrowanie rocznic. Dzięki temu osoby, które jeszcze nie uczestniczyły, mogą zobaczyć atmosferę spotkań i łatwiej zdecydować się na udział. Angażowanie rodzin opiera się przede wszystkim na relacji. Dzieci i dorośli przychodzą, by spędzić czas razem, a książka staje się naturalnym elementem tego doświadczenia. Systematyczne działania pozwalają zbudować przestrzeń, w której czytanie nie jest zadaniem do wykonania, ale wspólną przyjemnością.
Współpraca
W pewnym momencie rozwoju projektów czytelniczych naturalnie pojawia się potrzeba wyjścia poza działania realizowane wyłącznie w ramach jednej instytucji. Wtedy właśnie pojawia się współpraca. To moment, w którym projekt zaczyna żyć szerzej, docierać do nowych odbiorców i zyskiwać dodatkową wartość.
Współpraca w działaniach czytelniczych nie musi oznaczać dużych umów ani skomplikowanych formalności. Często zaczyna się od prostych relacji i rozmów. Biblioteka może połączyć siły z wydawnictwem, które przekaże książki do projektu, z lokalną firmą, która wesprze inicjatywę rzeczowo, albo ze szkołą czy przedszkolem, które włączą się organizacyjnie lub twórczo.
Istotą współpracy jest wymiana, a nie jednostronne wsparcie. Biblioteka wnosi pomysł, energię, pracę organizacyjną i promocję działań. Partnerzy oferują to, czym dysponują: książki, materiały, usługi, przestrzeń lub kompetencje. Każda ze stron zyskuje: biblioteka wzmacnia swoje działania, a partnerzy docierają do nowych grup odbiorców i budują pozytywny wizerunek.
W praktyce partnerami projektów mogą być zarówno duże podmioty, jak i małe, lokalne firmy, często prowadzone przez osoby prywatnie związane z biblioteką lub jej użytkownikami. To właśnie te mniejsze współprace bywają najbardziej elastyczne i trwałe, bo opierają się na zaufaniu i bezpośrednim kontakcie.
Ważnym elementem są również patronaty. Choć ich realny wkład bywa ograniczony, pełnią one istotną funkcję wizerunkową i promocyjną. Patronaty zwiększają wiarygodność projektu i pomagają dotrzeć do nowych odbiorców, którzy wcześniej nie mieli kontaktu z daną inicjatywą.
Współpraca wymaga odwagi, wyjścia z pomysłem, zaproszenia do działania i gotowości na rozmowę. Nie każda propozycja spotka się z odpowiedzią, ale każda próba jest krokiem w stronę budowania sieci relacji. Z doświadczenia wynika, że to właśnie współpraca pozwala projektom czytelniczym przekraczać granice instytucji i stawać się realnym elementem życia społecznego.
Czytanie dla przyjemności – fundament edukacji
Wszystkie działania czytelnicze, niezależnie od ich skali, formy i grupy odbiorców, łączy jeden wspólny mianownik: czytanie dla przyjemności. To ono stanowi fundament edukacji, rozwoju językowego i kompetencji kulturowych. Bez pozytywnych skojarzeń z książką trudno mówić o trwałym nawyku czytania i autentycznym zainteresowaniu literaturą.
Czytanie dla przyjemności nie jest dodatkiem do edukacji, lecz jej podstawą. To właśnie swobodne, nieskrępowane sięganie po książkę rozwija wyobraźnię, wrażliwość językową i zdolność koncentracji. Daje przestrzeń do zadawania pytań, rozmowy i refleksji. W przeciwieństwie do czytania zadaniowego, ocenianego i mierzonego, czytanie dla przyjemności buduje wewnętrzną motywację, a to ona decyduje o tym, czy książka zostanie z dzieckiem na dłużej.
W praktyce bibliotecznej oznacza to zmianę perspektywy. Książka nie musi być celem samym w sobie. Może być pretekstem do spotkania, rozmowy, wspólnego działania czy wyjścia poza mury biblioteki. Może prowadzić do teatru, ogrodu, warsztatu plastycznego, podróży wyobraźni lub realnej wycieczki. W takich sytuacjach literatura staje się naturalnym elementem doświadczenia.
Czytanie dla przyjemności szczególnie dobrze rozwija się w atmosferze relacji i bezpieczeństwa. Gdy dziecko widzi, że dorośli czytają, rozmawiają o książkach i czerpią z tego radość, książka przestaje być szkolnym narzędziem, a zaczyna być częścią codzienności.Z perspektywy bibliotek i instytucji edukacyjnych oznacza to jedno: jeśli chcemy budować przyszłych czytelników, musimy tworzyć przestrzeń, w której czytanie kojarzy się z przyjemnością, ciekawością i wspólnym doświadczeniem. To właśnie na tym fundamencie można budować wszystkie kolejne działania edukacyjne.
Porażka
A co jeśli się nie uda? To pytanie pojawia się niemal zawsze, gdy planujemy nowe działania czytelnicze. Co, jeśli nikt nie przyjdzie? Co, jeśli projekt nie zadziała? Co, jeśli włożony wysiłek nie przyniesie efektu? Odpowiedź jest zaskakująco prosta: nic. Porażka w działaniach czytelniczych nie oznacza końca ani błędu, którego nie da się naprawić. Jest naturalnym elementem procesu. To informacja zwrotna, która pokazuje, co warto zmienić, uprościć lub zrobić inaczej następnym razem. Projekty, które naprawdę się rozwijają, rzadko są idealne od pierwszej edycji. Brak oczekiwanej frekwencji, mniejsze zainteresowanie czy nieudany termin nie przekreślają sensu działania. Wręcz przeciwnie, często stają się impulsem do szukania nowych dróg, lepszego dopasowania formy i odbiorców. Odwaga do próbowania i gotowość na niepowodzenie są wpisane w każdą twórczą pracę z ludźmi.
Jak pisała Liz Gilbert: „Jeśli nie ponosisz porażek, nie szukasz nowych dróg i celów.”
W działaniach czytelniczych porażka nie jest przeciwieństwem sukcesu. Jest jego częścią.
Podsumowując, aby tworzyć czytelnictwo z pomysłem warto iść za intuicją, być autentycznie zaangażowanym, łączyć pasje i próbować!
Anna Giniewska
LINKI
- Wojewódzki Ośrodek Metodyczny w Gorzowie Wlkp.
https://womgorz.edu.pl/ - Profil CzytAnia
https://www.facebook.com/czytania - Przerwa na czytanie
hasztag https://www.facebook.com/hashtag/przerwanaczytanie
grupa na FB https://www.facebook.com/groups/553390332236350/
- Czytanie na drugie śniadanie https://womgorz.edu.pl/biblioteka-pedagogiczna/aktualnosci/czytanie-na-drugie-sniadanie-2023-2024-zaproszenie-do-udzialu-w-rocznym-programie-czytelniczym/
- Literackie wyzwania LEGO
grupa FB https://www.facebook.com/groups/1788998927928301/
założenia i strona projektu : https://womgorz.edu.pl/biblioteka-pedagogiczna/aktualnosci/na-czym-polegaja-literackie-wyzwania-lego/
- Zaczytany ogród przedszkolaka
https://womgorz.edu.pl/biblioteka-pedagogiczna/aktualnosci/zaczytany-ogrod-przedszkolaka-nabor-do-projektu/ - Klub Czytających Rodzin
film https://www.canva.com/design/DAG02OyrfLQ/dMJLUkpIuS5Zoi3bbf5ihg/watch
5-urodziny Czytankowa https://www.facebook.com/media/set/?set=a.2001315666549581&type=3
- O!czytana rodzina
https://womgorz.edu.pl/biblioteka-pedagogiczna/aktualnosci/projekt-czytelniczy-pt-oczytana-rodzina-po-raz-trzeci/ - Wyjątkowy plecak pierwszoklasisty https://womgorz.edu.pl/biblioteka-pedagogiczna/aktualnosci/nowy-projekt-w-bibliotece-pedagogicznej-wyjatkowy-plecak-pierwszoklasisty/